را ضايع نسازد . آنچه در برخى ديدگاه‌هاى فلسفى آشكار است اين است كه به علت عدم توجه به شأن واقعى انسان ، شئونات كوتاه‌مدت او ملاك عمل قرار مىگيرد و شئونات دراز مدت او فدا مىگردد . بر اين اساس است كه بعنوان مثال در برخى جوامع ، اتانازى جايز است ولى در فرهنگ اسلامى ، كه تمام موجوديت انسان را جسم او نمىداند ، انسان ( كه داراى روح الهى است و جسم نزد او امانت است ) به صرف خودمختارى مجاز به صدمه زدن به خود نمىباشد . يكى از مهمترين پيش‌شرطهاى اختيار فرد در اسلام « معرفت » است . واژه اختيار در معناى دقيق خود مىتواند « خيرگزينى » معنى شود و « خير » يعنى بهترين راه ممكن و لذا اختيار جز با حصول معرفت لازم ممكن نخواهد شد . نتيجه اينكه هر انسانى نسبت به ميزان آزادى از جبرها و نسبت به معرفت خود در مرتبه‌اى از اختيار قرار دارد . نظام اخلاقى اسلام ، مطلق و پايه از جهان‌شمول و فراگير است چراكه محورهاى آن كشش هاى درونى انسان و وحى است . ملاك ارزش در اسلام « فطرت » و « نور وحى » است . اسلام بر اصلاح نيت و پاك‌سازى « انگيزه عمل » بسيار تاكيد دارد و « نيت پاك » را ملاك ارزشمندى فعل مىداند و زندگى دنيوى و اخروى انسان را در نظر دارد . در نظام اخلاقى اسلام ، به همه تمايلات انسانى از جمله غرايز سفلى و تمايلات علوى ، هر دو ، توجه شده است و فقط در ساير تعديل اين دو ، بهره كامل حاصل مىشود . از سوى ديگر ، از آنجا كه انسان ، آزاد و انتخابگر است ، عمل او در صورتى ارزشمند است كه با آگاهى و آزادى از او سرزند . نتيجه‌گيرى نهايى : پيشرفت‌هاى جديد و سريع در عالم پزشكى ، موضوعات جديد اخلاق پزشكى را اقتضاء مىكند . كه در حيطه فلسفه نيز موضوع‌آفرينى مىكند و فلاسفه را در جوامع مختلف به چالش مىكشد . در هر زمينه از اخلاق پزشكى ، ما به نوعى به اين مباحث نيازمنديم . چراكه فرار از بينش فلسفى ما را به ورطه احساسات و انديشه‌هاى غير صحيح و غير مدون خواهد كشاند . عملكرد اخلاقى يا رفتار معنوى نزد افراد معانى متفاوتى دارد و جوامع مختلف برحسب نگرش و تفكرات اخلاقى و دينى خود ، رويكردهاى متفاوتى نسبت